Ἐπιστολὴ Μητροπολίτου Μονεμβασίας καὶ Σπάρτης κ.κ Εὐσταθίου εἰς κ. Νικόλαον Καλοδήμαν

Λίγα λόγια γιὰ τὸν Σεβασμιότατο Μητροπολίτη 

Μονεμβασίας καὶ Σπάρτης κ.κ. Εὐστάθιο

Ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μονεμβασίας καὶ Σπαρτῆς κ. κ. Εὐστάθιος (κατὰ κόσμον Κωνσταντῖνος Σπηλιώτης) γεννήθηκε στην Βαλύρα Μεσσηνίας τὸ 1940. Εἲναι τὸ τρίτο ἀπὸ τὰ πέντε ἀδέλφια τῆς πολυτεκνης οἰκογένειας τοῦ Ἀθανασίου καὶ τῆς Παναγιώτας Σπηλιώτη. Τὰ ἐγκύκλια γράμματα ἔμαθε στο πολυθέσιο Δημοτικὸ Σχολεῖο τῆς γενετείράς του, ἐνῶ τελείωσε τὸ Γυμνάσιο-Λύκειο στην κωμόπολη τοῦ Μελιγαλά.

Ἀπεφοίτησε τὸ ἔτος 1963 ἐκ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τῶν Ἀθηνῶν. 

 
 

 

 

Τὸ ἔτος 1964 ἐκάρη μοναχὸς στην Ἱερὰ Μονὴ Κοιμήσεως Θεοτόκου Βουλκάνου στις 12 Αὐγούστου καὶ τὴν 13ην ἐχειροτονήθη Διάκονος ὑπὸ τοῦ ἀοιδίμου Μητροπολίτου Γόρτυνος καὶ Μεγαλοπόλεως κ. Εὐσταθίου, τοποτηρητοὺ τότε τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μεσσηνίας, τοῦ ὁποίου ἔλαβε καὶ τὸ ὄνομα.

 

 

Ὑπηρέτησε μὲ τὸν βαθμὸ τοῦ Διακόνου ὡς Ἱεροκῆρυξ τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μεσσηνίας καὶ ὡς καθηγητής, κατ΄ἀναθεση, στο Ἀνώτερο Ἐκκλησιαστικὸ Φροντιστήριο Καλαμάτας.

 

 
 

 

 

Τὸ ἔτος 1966 μετετέθη ὡς Ἱεροκῆρυξ στην Ι. Μ. Γόρτυνος καὶ Μεγαλοπόλεως τῇ ἐπιμόνω παρακλήσει τοῦ ἀειμνήστου Μητροπολίτου. Χειροτονήθηκε στις 6-12-1966 στον Μητροπολιτικὸ Ναὸ Μεγαλοπόλεως πρεσβύτερος, τὴν ἴδια δὲ ἡμέρα τοῦ ἀπονεμήθηκε τὸ ὀφφίκιο τοῦ ἀρχιμανδρίτου.

 

 

Στην Ἱερὰ Μητρόπολη Γόρτυνος καὶ Μεγαλοπόλεως ὑπηρέτησε ἐπὶ 11 συναπτὰ ἔτη ὡς ἱεροκῆρυξ ἐκ τῶν ὁποίων τὰ δύο καὶ ὡς καθηγητὴς στην ἐπαγγελματικὴ Σχολὴ Μεγαλοπόλεως.

 
 

 

 

Τὸ ἔτος 1977 προσεκλήθη ὑπὸ τοῦ ἀειμνήστου Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Μεσσηνίας κ. Χρυσοστόμου ὡς Ἱεροκῆρυξ καὶ Πρωτοσύγκελλος, διορίσθηκε δὲ Ἡγούμενος στην Ι. Μονὴ τῆς μετανοίας τοῦ (Βουλκάνου).

 

 

Ἐξελέγη Μητροπολίτης Μονεμβασίας καὶ Σπαρτῆς τὴν 28 Αὐγούστου 1980, χειροτονήθηκε τὴν 31 Αὐγούστου καὶ ἐνθρονίσθηκε τὴν 28 Σεπτεμβρίου τοῦ ἰδίου ἔτους.

 
 

 

 

Κατὰ τὴν διαρκεια τῆς μακρᾶς διακονίας τοῦ μὲ τὴν βοήθεια τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν συμπαραστάσῃ τῶν πιστῶν, παρουσίασε ἕνα τεράστιο ἔργο, τὸ ὁποῖο καλύπτει ἕνα εὐρύτατο φάσμα ἐκκλησιαστικῆς, κοινωνικῆς καὶ φιλανθρωπικὴς διακονίας.

 

 

Για τὸ ἐν γένει ἔργο τοῦ τιμήθηκε μὲ πολλὰ μεταλλια καὶ διακρίσεις ἀπὸ Πατριάρχες, Ἐκκλησίες, ἀνθρώπους τῶν Γραμμάτων καὶ τῆς Τέχνης, ἀπὸ Ὑπουργεῖα καὶ ἀπὸ τὴν πανελλήνια Ἔνωση Ἰδιοκτήτων Ἐπαρχιακοὺ Τύπου.

 

 

Τὸ ἔτος 2006, ἐπίσης, ἀναγορεύτηκε σὲ ἐπιτιμο Διδάκτορα τῆς Σχολῆς Ἐπιστημῶν Ἀνθρωπίνης Κινήσῃς καὶ Ποιότητας Ζωῆς τοῦ Πανεπιστημίου Πελοποννήσου.

 

 

 
 

 

 

Ἀναλυτικότερα:

 

 

Α. ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΕΡΓΟ

 

α. Ὁλοκλήρωσε τὸ Ἐπισκοπεῖο καὶ τὰ Γραφεῖα τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεώς που παρέλαβε ἀπὸ τὸν προκάτοχό του.

 

 

 

β. Ἀποπεράτωσε καὶ ἐγκαινίασε τὸν μεγαλοπρεπῆ Ἱερὸ Ναὸ Ἀγ. Νικολάου Σπαρτῆς.

γ. Θεμελίωσε καὶ ἐγκαινίασε 140 Ἱεροὺς Ναούς, ἐνοριακοὺς καὶ παρεκκλησία ἢ ἐξωκκλήσια σ΄ ὁλοκλήρη τὴν Ἱερὰ Μητρόπολη.

δ. Δημιούργησε κύκλους Μελέτης Ἁγίας Γραφῆς

ε. Ἀναδιοργάνωσε τὰ Κατηχητικὰ Σχολεῖα καὶ τῶν τριῶν βαθμίδων.

στ. Καθιέρωσε ἐσπερινὲς ὁμιλίες στον Ἱερὸ Ναὸ τοῦ πολιούχου Ὁσίου Νίκωνος καὶ σὲ ἄλλες μεγάλες ἐνορίες, ἐνῶ περιόδευσε καὶ περιοδεύει τουλάχιστον ἅπαξ τοῦ ἔτους ὄλες σχεδόν τις ἐνορίες ἀκόμη καὶ τοὺς ἀπομακρυσμένους οἰκισμοὺς ἱεροπράττων καὶ κηρύττων ἀνελλιπῶς.

ζ. Ἵδρυσε καὶ ἐγκαινίασε 28 ἐνοριακὰ Κέντρα Νεότητος στῇ Σπαρτὴ καὶ στην περιφέρεια.

η. Ἔκτισε καὶ ἐγκαινίασε 30 Ἱερατικὲς Στέγες, ὥστε σήμερα ἡ Μητρόπολη να διαθέτει 70 ἱερατικὲς στέγες για τὴν ἐξυπηρέτηση τῶν ἱερατικῶν οἰκογενειών.

θ. Καθιέρωσε μηνιαῖες Ἱερατικὲς Συνάξεις.

ι. Χειροτόνησε 88 νέους κληρικούς, οἱ ὁποῖοι διακρίνονται για τὸ ἦθος, τὴν μόρφωση καὶ τὴν ἀγάπη τοὺς πρὸς τὸ ἱερὸ θυσιαστήριο.

ἰᾷ. Ἀναστήλωσε τὴν Ἱερὰ Μονὴ Γόλας, ἔκτισε καινούργιες πτέρυγες στην Ἱερὰ Μονὴ Εὐαγγελιστρίας Ἱέρακος, ἀνακαίνισέ τις ὑπολοιπες καὶ ἐπανδρωσε τὴν Ἱερὰ Μονὴ Ἁγίων Ἀναργύρων Παρνωνος, τὴν Ἱερὰ Μονὴ Ἁγίων Τεσσαράκοντα καὶ τὴν Ἱερὰ Μονὴ Εὐαγγελισμοὺ Ἱέρακος.

Ἰβ. Δημιούργησε Ἐκκλησιαστικὴ Βιβλιοθήκη που στεγάζεται στο Ἐπισκοπεῖο μὲ χιλιάδες βιβλία, καθὼς καὶ ἄλλες βιβλιοθῆκες στα ἐνοριακὰ πνευματικὰ Κέντρα.

ἰγ. Ἀνέπτυξε σημαντικὴ ἐκδοτικὴ δραστηριότητα μὲ ἔκδοση βιβλίων τοῦ ἰδίου καὶ προσοντούχων κληρικὼν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως, ἐνημερωτικού, διαφωτιστικοὺ καὶ κατηχητικοῦ περιεχομένου, ἐγκολπίων ἡμερολογίων, ἐνῶ ἀνελλιπῶς ἐκδίδει τὸ περιοδικὸ τῆς Ι. Μητροπόλεως «Ὅσιος Νικῶν ὁ Μετανοεῖτε»..

Ἰδ. Ἵδρυσε ἕνα καλαίσθητο κτήριό που ὀνομάστηκε Νεανικὴ γωνία προοριζόμενο για τὸ νεανικὸ ἔργο τῆς Μητροπόλεως, τὸ ὁποῖο παρεδόθη ἄνευ ἐνοικίου για τὴν λειτουργία τῆς Πανεπιστημιακῆς Σχολῆς τῆς Σπαρτῆς. Τὸ Κέντρο αὐτὸ ἐγκαινιάσθηκε σὲ μεγαλοπρεπῆ τελετὴ μὲ τὴν παρουσία τοῦ ἀοιδίμου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος κυροῦ Χριστοδούλου, στις 25 Νοεμβρίου 1998, σὲ μία σημαντικὴ ἡμέρα για τὴν πόλη καὶ τὸν Νομὸ Λακωνίας, ἀφοῦ γιορτάζονταν τὰ χίλια χρόνια ἀπὸ τὴν κοίμηση τοῦ πολιούχου Ὁσίου Νίκωνος τοῦ Μετανοεῖτε.

 

 
 

 

 

Β. ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΑΙ ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΚΟ ΕΡΓΟ

 

 

 
 

 

 

1. Θεμελίωσε καὶ ἐγκαινίασε τὸ ἵδρυμα Περιθάλψεως Χρονίως Πασχόντων «Ὁ Ἅγιος Παντελεήμων – Ἄσυλο Ἀνιάτων», ἕνα λαμπρὸ ἵδρυμα μὲ εὐρωπαϊκὲς προδιαγραφές που περιθάλπει 90 τροφίμους που πάσχουν ἀπὸ ἀνίατες ἀσθένειες ἢ εἲναι ἄτομα μὲ εἰδικὲς ἀναγκες.

 

 

2. Ἀποπερατωσε καὶ ἐγκαινίασε τὸ δεύτερο ὄροφο τοῦ «Γηροκομείου Σπαρτῆς» καὶ τριπλασίασε τὸν ἀριθμὸ τῶν περιθαλπομένων γερόντων. Σήμερα περιθάλπει 100 γέροντες.

3. Ἵδρυσε καὶ ἐγκαινίασε τὸ «Κέντρο Ἀποκαταστάσεως καὶ Ἀποθεραπείας Ἡμερησίας Νοσηλείας». Προκεῖται για ἕνα προτυπο Ἵδρυμά που προσφέρει θεραπεία σὲ ἄτομα μὲ κινησιακὰ καὶ ἄλλα προβλήματα.

4. Ἵδρυσε καὶ ἐγκαινίασε τὴν «Σχολὴ Καταρτίσεως Ἀτόμων μὲ εἰδικὲς ἀναγκες» ποὺ στεγάζεται στο Ἄσυλο Ἀνιάτων καὶ φοιτοὺν 35 μαθητὲς ἐκ τῶν ὁποίων οἱ 20 εἶναι τρόφιμοι τοῦ ἱδρύματος καὶ οἱ ὑπόλοιποι 15 ἐξωιδρυματικοί που μεταφέρονται μὲ εἰδικὸ λεωφορεῖο καθημερινὼς χωρὶς καθόλου να ἐπιβαρύνονται οἱ δικοὶ τούς.

5. Ἵδρυσε, θεμελίωσε καὶ ἐγκαινίασε τὸ ἵδρυμα περιθάλψεως ἠλικιωμένων Ἀτόμων «Ὁ Ἅγιος Ἀθανάσιος» Νεαπόλεώς που περιθάλπει 30 συμπαθεῖς ἀπομάχους τῆς ζωῆς.

6. Θεμελίωσε καὶ ἐγκαινίασε στους Μολάους τὸ δίδυμο Ἵδρυμα περιθάλψεως ἠλικιωμένων ἀτόμων καὶ Ἀτόμων μὲ Εἰδικὲς Ἀναγκες, «Ἁγία Παρασκευὴ» τὸ ὁποῖο προσφέρει στέγη, τροφή, ἰατροφαρμακευτικὴ περιθαλψη καὶ στοργὴ σὲ 80 συνανθρώπους μας.

7. Θεμελίωσε καὶ ἔθεσε σὲ λειτουργία τὸ νέο Γηροκομεῖο Ἕλικας «Ὁ Ἅγιος Χαράλαμπος» ποῦ ἀνοικοδόμησε ἐκ θεμελίων καὶ μὲ σύγχρονες προδιαγραφὲς τὸ Ἵδρυμα Σταυρὸς Σπ. Νιάρχος .

8. Θεμελίωσε καὶ ἐγκαινίασε στο ὅρος Ταΰγετός τις μόνιμες «Νεανικὲς Κατασκηνώσεις» που φιλοξενοῦν 400 παιδιὰ τὸ καλοκαίρι Γυμνασίου –Λυκείου καὶ φοιτητές.

9. Θεμελίωσε καὶ ἐγκαινίασε στο Παλαιοκαστρο Νεαπόλεως, σὲ παραθαλάσσια περιοχή τις «Κατασκηνώσεις για Ἄτομα μὲ εἰδικὲς Ἀναγκες» καὶ ἄλλες εὐαίσθητες ὁμάδες ἀνθρώπων. Ἐπίσης χρησιμοποιούνται για τὴν φιλοξενία ἱερατικῶν οἰκογενειὼν ἡ παιδιῶν ἀπὸ ἄλλες χῶρες.

10. Θεμελίωσε στῇ Σπαρτὴ «Βρεφονηπιακὸ Σταθμὸ» τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως, χορηγία τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Τὸ Κτήριο ἀποπερατώθηκε καὶ σύντομα θὰ γίνουν τὰ ἐγκαίνιά του.

11. Ἵδρυσε καὶ ἐγκαινίασε τὸ Πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι», τὸ ὁποῖο ἐξυπηρετεῖ κάθε χρόνο 100 οἰκογένειες ἡ μοναχικὰ Ἄτομα στα ὁποῖα προσφέρεται μὲ ἐπιστημονικὸ καὶ ἐθελοντικὸ προσωπικὸ ἰατροφαρμακευτικὴ περιθαλψη, τροφή, καθαριότητα καὶ συντροφιά.

12. Λειτουργεῖ τὸ «Γενικὸ Φιλοπτωχο Ταμεῖο», τὸ ὁποῖο ἐξυπηρετεῖ δεκάδες ἀναξιοπαθοῦντες κάθε χρόνο, διαθέτοντας ἕνα πολὺ σημαντικὸ ποσὸ για τὴν θεραπεία τῶν ἀναγκῶν τούς.

13. Ἵδρυσε «Ταμεῖο ὑποτροφιὼν για φοιτητὲς καὶ μαθητὲς» καὶ «Ταμεῖο ὑποτροφιὼν για ὅλους ἀνεξαιρέτως τοὺς σπουδάζοντες τὴν θεολογία», οἱ ὁποῖοι προορίζονται για τὴν Ἱερωσύνη.

14. Ἀνασυγκρότησε «110 Ἐνοριακὰ Φιλοπτωχὰ Ταμεῖα», τὰ ὁποῖα ἀνταποκρίνονται στις ἀναγκες τῶν κατοίκων τῆς Ἐπαρχίας μας.

 

 
 

 

 

Γ. ΕΙΝΑΙ ΕΜΠΝΕΥΣΤΗΣ ΚΑΙ ΙΔΡΥΤΗΣ

 

 

 
 

 

 

1. Τῆς Σχολῆς Γονέων που λειτούργησε ἀπὸ τὸ 1983 καὶ εἶχε πρωτοπορία στον ἑλληνικὸ χῶρο.

 

 

2. Τοῦ Κέντρου ἐθελοντικὴς αἱμοδοσίας που λειτούργησε πρὶν ἀκόμη ὑπάρξει ἄλλο στην οἰκεία Ἐπαρχία .

3. Τοῦ Ῥαδιοφωνικοὺ Σταθμοῦ τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως μὲ μεγάλη ἐμβέλεια, ἀφοῦ ἀκούγεται καὶ στις γειτονικὲς Μητροπόλεις.

4. Τοῦ Μουσείου Ἐκκλησιαστικῆς Τέχνης που στεγάζεται στον δεύτερο ὄροφο τοῦ Ἐπισκοπείου καὶ ἔχει μουσειακὰ ἀντικείμενα ἰδιαιτέρας θρησκευτικῆς καὶ ἱστορικῆς σημασίας.

 

 
 

 

 

Δ1. ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ Ι. ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΠΑΡΤΗΣ

 

 

1. Στο Καθίδρυμα Ἀθανασίου Ματάλα τοῦ Λακεδαιμονίου.

2. Στο Κληροδότημα Πάπας.

3. Στο Κληροδότημα Λαμπράκη.

4. Στο Κληροδότημα Κερασιώτη.

5. Στο Κληροδότημα Σταυρὸς Καλκανδής.

6. Στο Τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ ὡς ἐπιτιμος.

7. Στην Ἐπιτροπὴ Καταπολεμήσεως τῶν Ναρκωτικών.

8. Στο Προσκύνημα τοῦ Ἀγ. Νεκταρίου Συκέας.

9. Στο Προσκύνημα τοῦ Ἀγ. Βασιλείου Σπαρτῆς.

 

 
 

 

 

Δ2. ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

 

 

 

 

 
 

 

 

1. Πρόεδρος τῆς Μονίμου Συνοδικὴς Ἐπιτροπῆς Μοναχισμοὺ τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος.

 

 

2. Πρόεδρος τῆς Εἰδικῆς Συνοδικὴς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ Εἰδικῶν Ποιμαντικὼν Θεμάτων καὶ Καταστάσεων τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος.

3. Πρόεδρος τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Κεντρικὴς Ὑπηρεσίας Οἰκονομικῶν τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος (ΕΚΥΟ).

4. Πρόεδρος Ἐπιτροπῆς Καταρτίσεως Κανονισμοὺ Διοικήσεως τῶν ἱερῶν Μητροπόλεων τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος.

5. Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς Τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοὺ περὶ ἱερῶν Μονῶν καὶ καταρτίσεως Κανονισμοὺ περὶ ἱερῶν Ἠσυχαστηρίων.

6. Συνοδικὸς Συνδεσμὸς εἰς τὴν Συνοδικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς Χριστιανικῆς Ἀγωγῆς καὶ τῆς Νεότητος.

7. Χρημάτισε δύο φορὲς Τοποτηρητὴς τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κυθήρων (1997-1998 καὶ τὸ 2005), τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Γόρτυνος καὶ Μεγαλοπόλεως (2006), καθὼς καὶ τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μεσσηνίας (2007).

 

 
 

 

 

 

 

 

 
 

 

 

Ε. ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ

 

 

 
 

 

 

Ἐπεσκέφθη μὲ ἐκκλησιαστικὴ Ἀποστολὴ τὸ Πατριαρχεῖο Ῥουμανίας, τὸ Πατριαρχεῖο Ἱεροσολύμων, τὴν Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας, τὴν Ἐκκλησία Τσεχίας καὶ Σλοβακίας,

 

 

τὴν Ἐκκλησία τῆς Φινλανδίας, τὴν Ἐκκλησία τῆς Κορέας καὶ πλειστάκις τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο ὡς μέλος Ἐπιτροπῶν για διμερεῖς συνομιλίες ἐπὶ προκυψάντων θεμάτων μεταξὺ τῶν δύο Ἐκκλησιῶν.

 

 
 

 

 

 ΣΤ. ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΕΙΣ

 

 

 
 

 

 

Ἐκπροσώπησε:

 

 

1. Τὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη κ. κ. Βαρθολομαῖο καὶ τὴν Ἐκκλησία τῆς Κωνσταντινουπόλεως κατὰ τὶς ἐορταστικὲς ἐκδηλώσεις στην Ἱερὰ Μονὴ Βατοπαιδίου ἐπὶ τῇ ἀνακηρύξει ὡς Ἁγίου τοῦ Ἰωακεὶμ Ἰθακησίου (1998).

2. Τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο καὶ τὸν Παναγιώτατο Πατριάρχη στην ἐν Κύπρῳ χειροτονίᾳ καὶ ἐνθρόνιση τοῦ Μητροπολίτου Λεμεσοὺ κ. Ἀθανασίου.

3. Τὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος στην ἐν Γενεύη Πανορθόδοξη Συνδιάσκεψη τὸ 1999.

 

 
 

 

 

Ζ. ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΒΙΒΛΙΩΝ

 

 

 
 

 

 

1. «Τὰ Διδαχικά».

 

 

2. « Τὸ Μονύδριον τοῦ Προφήτου Ἠλίου παρὰ τὸ Γεωργίτσι».

3. «Ὑπὸ τὴν σκιὰν τοῦ Μυστρὰ – Κληρονομία, παρουσία καὶ προσφορὰ τῆς Τοπικῆς Ἐκκλησίας».

4. «Ἀπόπειρα σκιαγραφήσεως τοῦ Θεοδωρητοῦ Βρεσθένης».

5. «Ὁμιλία εἰς τὰ Ἐγκαίνια τοῦ Ἀσύλου Ἀνιάτων Σπαρτῆς».

6. «Εἳς μνημόσυνον αἰώνιον».

7. «Τὸ Ἀγγελικὸν Πολίτευμα καὶ ἡ Πολιτεία».

8. «Ἐόρτια μηνύματα».

9. «Ὁμιλία εἰς τὰ Ἀποκαλυπτήρια τῶν προτομῶν τοῦ Ἐθνομάρτυρος Λακεδαιμονίας Ἀνανίου καὶ τοῦ Ἐπισκόπου Βρεσθένης Θεοδωρητοῦ Β΄»

10. «Πότε θὰ μας ἀπασχολήσει σοβαρὰ ἡ ψυχαγωγία τῶν παιδιῶν μας;»

11. Δημοσίευσε ἑκατοντάδες ἄρθρα σὲ περιοδικὰ καὶ ἐφημερίδες.