1. Βάπτισμα: Θεσμὸς ἢ Μυστήριο;__________(Π)

31 Μαΐου 1991

C. A. McCLAIN
Πεντηκοστιανὸς Πάστορ

Alberny Valley Times B.Ταὐτὸν

Canada

ΒΑΠΤΙΣΜΑ: ΘΕΣΜΟΣ Ή ΜΥΣΤΗΡΙΟ;

Ὅταν ἀναφέρομαι στὸ Βάπτισμα, ἀναφέρομαι σ΄ αὐτὸ σὰν ἕνα θεσμὸ παρὰ σὰν ἕνα μυστήριο τῆς ἐκκλησίας.

Καὶ τὸ πράττω γιὰ ἕνα ὁρισμένο λόγο. Ὑπάρχουν αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι, χρησιμοποιώντας τὸν ὄρο «μυστήριο» ὡς ἐφαρμόσθηκε στὸ βάπτισμα, λανθασμένως τὸ βλέπουν σὰν ἕνα μέσον ποὺ μεταδίδει κάποια εἰδικὴ χάρη. Καὶ διότι ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἐσφαλμένη δευτερεύουσα σημασία προτιμῶ νὰ ὀνομάζω τὸ βάπτισμα ἕνα θεσμὸ μᾶλλον παρὰ ἕνα μυστήριο.

Ὅταν ἡ λέξη «μυστήριο» πρωτοχρησιμοποιήθηκε διὰ τὸ βάπτισμα κατὰ τὸ τέλος τοῦ δευτέρου αἰῶνος, συνέδετο μὲ κάποιες ἐσφαλμένες ἰδέες οἱ ὁποῖες εἰσήλθαν στὸν Χριστιανισμὸ ἀπὸ τὰ μυστήρια τῆς Ἑλληνικῆς Θρησκείας.

Οἱ προσήλυτοι ἀπὸ τὴν εἰδωλολατρεία συνήθιζαν να ἔχουν τελετὲς καθαρισμοῦ διὰ πνευματικὸ ἑξαγνισμό, καὶ ἄρχισαν νὰ νομίζουν τὸ βάπτισμα σὰν ἕνα μέσον διὰ τοῦ ὁποίου ἡ κηλὶς τῆς ἁμαρτίας μετεκινεῖτο (ἔφευγε).

Αὐτοὶ οἱ πρώην εἰδωλολάτρες εἶχαν ἐμπλακεῖ σὲ πρακτικές ποὺ ἐθεωροῦσαν ὅτι ἔχουν εἰδικὲς δυνάμεις, ἔτσι αὐτὸ ἦτο μόνο ἕνα βῆμα γι΄ αὐτοὺς νὰ θεωροῦν τὰ νερὰ τοῦ βαπτίσματος ὅτι κατέχουν λυτρωτικὴ ἀξία.

Ὁ Ῥωμαῖος Αὐτοκράτωρ Κωνσταντῖνος ὁ ὁποῖος καθιέρωσε τὸν Χριστιανισμὸ Θρησκεία τοῦ Κράτους τὸν 4ον αἰῶνα μ.Χ., κατὰ φήμην, καθυστέρησε τὴν βάπτισή του μέχρι τὶς τελευταῖες στιγμὲς τῆς ζωῆς του. Ὑποθέτομεν ὅτι ἤλπιζε νὰ συγχωρηθοῦν ὃλες οἱ ἁμαρτίες του ἀκριβῶς πρὶν τὸν θάνατόν του.

Κατὰ τὸν 12ον αἰῶνα 30 διαφορετικὲς ἱεροτελεστίες καὶ τελετὲς ἐλάμβαναν χώραν εἰς τὴν ἐκκλησίαν. Ἐκαλοῦντο Μυστήρια ἢ Θεῖα Μυστήρια.

Ὁ ἀριθμὸς βεβαίως προοδευτικῶς ἐλαττώθηκε, ἀλλὰ ὁ ὅρος Θεῖον Μυστήριον διετηρήθη καὶ γιὰ πολλοὺς ἀκόμη σημαίνει, κάτι τὸ ὁποῖον προμηθεύει εἰδικὰ μέσα (εἰδικοὺς τρόπους) χάριτος. Ὡς ἐκ τούτου αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐσκέπτοντο τὴν σωτηρία σὰν ἕνα συνδυασμὸ πίστεως, καλῶν ἔργων καὶ θείων μυστηρίων.

Ἡ Βιβλικὴ διδασκαλία τῆς σωτηρίας ὑπὸ τῆς χάριτος διὰ μέσου τῆς πίστεως μόνο, ἔχει χαθεῖ γι΄ αὐτούς. Ἔτσι ἡ μυσταγωγικότης διατηρεῖται μέχρι τῶν ἡμερῶν μας.

Ἐξαιτίας τῆς παραπλανούσης ἐννοίας ποὺ προσδίδεται εἰς τὴν λέξιν μυστήριον, ἐμεῖς πρέπει νὰ ἐπιμείνουμε στὴν ἀναφορὰ μας στοὺς θεσμοὺς μᾶλλον, παρὰ στὰ μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας. Εἶναι τόσο σπουδαῖο ὥστε καθίσταται σαφὲς ὅτι ἡ σωτηρία ἐπιτυγχάνεται ὑπὸ τῆς χάριτος διὰ μέσου τῆς πίστεως – ξέχωρα ἀπὸ ἐργασίες (καλὰ ἔργα) ἢ τελετουργίες – ὥστε ἀκόμη καὶ εἰς τὴν ὀρολογίαν μας πρέπει νὰ ἀποφεύγωμεν νὰ δίδωμεν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι τὸ βάπτισμα ἔχει κάποια σωτήρια δύναμη. Ἐγὼ δὲν θὰ βάπτιζα κανέναν ὁ ὁποῖος θὰ εἶχε τὴν ἰδέα ὅτι βαπτιζόμενος θὰ καθαριζόταν ἀπὸ τὶς ἁμαρτίες του.

Ὑπάρχουν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπιμένουν ὅτι τὸ βάπτισμα, τὸ χρῖσμα, ἡ μετάνοια, ἡ θεία εὐχαριστία, ἡ χειροτονία (ἱεροσύνη), ὁ γάμος καὶ τὸ εὐχέλαιο πρέπει νὰ ἀναγνωρισθοῦν ὅλα ὡς μυστηριακά. Ὡς ἐκ τούτου αὐτοὶ προσμένουν ἀπὸ κάθε μία ἀπ΄ αὐτάς τάς τηρήσεις ὅτι εἶναι τὰ μέσα ἀπὸ τὰ ὁποῖα θὰ λάβουν ὑπερφυσικὴ χάρη.

Συμφώνως πρὸς αὐτὴν τὴν πίστιν, ἐνομίζετο ὅτι τὸ βάπτισμα καθαρίζει τὴν κηλῖδα τῆς ἁμαρτίας. Ἡ ἐπιβεβαίωσις (ἡ ὁποία περιλαμβάνει τὴν ἐπίθεσιν τῶν χειρῶν, τὸ χρῖσμα καὶ προσευχὲς) λέγετε ὅτι ἐπισωρεύει (ἀπονέμει) τὴν ἑπτάπτυχη χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἐπάνω στὸ πρόσωπο τὸ ὁποῖον ἔχει ἤδη βαπτισθεῖ.

Εἰς τὴν μετάνοιαν, ἡ συγχώρησις τῶν, μετὰ τὸ βάπτισμα, θανασίμων ἁμαρτημάτων εἶναι ὑποθετικὸς ἀποκτημένη ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰλικρινῶς λυπημένοι γιὰ τὶς ἁμαρτίες τους, ἐξομολογοῦνται, καὶ ἐκτελοῦν τὸ καθῆκον ποὺ τοὺς ἐπιβάλλεται. Εἰς τὴν χειροτονίαν μία εἰδικὴ χάρις λέγεται ὅτι δίδεται διὰ τὴν ἐργασία καὶ τοὺς πειρασμοὺς ἐμπλεκομένων κατὰ τὴν ὑπηρέτησιν τοῦ Θεοῦ.

Ὅταν ὁ ἄρτος καὶ ὁ οἶνος εὐλογοῦνται, ἰσχυρίζονται ὅτι πράγματι αὐτὰ γίνονται σῶμα καὶ αἷμα τοῦ Χριστοῦ, καὶ ὅτι ὁποῖος μετέχει αὐτῶν λαμβάνει κάποιαν χάριν. Εἰς τὸν γάμον, ὁ ἄνδρας καὶ ἡ γυναῖκα ποὺ ἑνώνονται μὲ τὰ δεσμὰ του, λέγεται ὅτι λαμβάνουν χάριν διὰ νὰ ξεχρεώσουν πιστῶς τὰ χρέη τῆς συζυγικὴς καταστάσεως (ζωῆς) μέχρι τὸ θάνατο.

Εἰς τὸ εὐχέλαιο, ἐκεῖνοι ποὺ βρίσκονται κοντὰ στὸν θάνατο (οἱ ἑτοιμοθάνατοι) χρίονται μὲ ἔλαιον καὶ προσεύχονται. Αὐτὸ γίνεται, ὑποθετικῶς, διὰ νὰ μεταδώσει εἰδικὴν χάριν καθιστῶσαν ἱκανὴν τὴν θνήσκουσα ψυχὴ νὰ ἐμπιστευθεῖ εἰς τὴν συγχώρησιν τοῦ Θεοῦ καὶ νὰ ἀντισταθεῖ εἰς τάς τελευταίας ἐπιθέσεις καὶ πειρασμοὺς τοῦ διαβόλου.

Ἡ ἰδέα μιᾶς ὑπερφυσικῆς χορηγήσεως (ἐπισωρεύσεως) χάριτος διὰ μέσου τελετουργιῶν εἶναι προέχουσα εἰς τὸ καθένα ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἑπτὰ «θεῖα μυστήρια» (ἔτσι ἀποκαλοῦνται).

Ἐμεῖς δέν συμφωνοῦμε μὲ αὐτά. Ἀπὸ τὸ νὰ ἀναγνωρίσουμε ἑπτὰ μυστήρια τὰ ὁποῖα ἀξιοῦν ὅτι μεταδίδουν κάποιες πνευματικὲς χάρες, προτιμοῦμε νὰ τηροῦμε δύο θεσμούς, τὸ Βάπτισμα καὶ τὸ Δεῖπνον τοῦ Κυρίου.

Ἐμεῖς τὰ βλέπουμε ὡς συμβολίζοντα κάποιες πνευματικὲς πραγματικότητες. Μερικὲς θρησκευτικὲς ὁμάδες ἀναγνωρίζουν ἕνα τρίτο ἐκκλησιαστικὸ θεσμὸ – τὸ πλύσιμο τῶν ποδιῶν.

Ἀκολουθώντας τὸ παράδειγμα τοῦ Χριστοῦ μὲ τοὺς μαθητὰς Του, συνδέουν σ΄ αὐτὴν τὴν πρακτικὴ μία πρὸς τὰ ἔξω ἔκφραση ταπεινότητος καὶ τὴν ἑκούσιον ὑποταγὴν τους ὁ ἓνας εἰς τὸν ἄλλον. Ἂν καὶ ἐμεῖς δὲν πρέπει νὰ ἀκολουθῶμεν αὐτὴν τὴν συνήθεια, πράγματι σεβόμεθα ἐκείνους τοὺς ξαναγεννημένους πιστούς ποὺ τὴν τηροῦν.

Καὶ ἐμεὶς ἀναγνωρίζουμε τὴν συνταὺτισή μας μὲ αὐτοὺς σὰν συντρόφους – μέλη τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ. Καθὼς δύνασθαι νὰ ἀναγνωρίσετε, δὲν ἔχω τὸν χῶρο σ΄ ἕνα ἄρθρο νὰ καλύψω ὅλο τὸ φάσμα τοῦ βαπτίσματος.

Ἀλλὰ ἀς μου ἐπιτραπεῖ νὰ πὼ αὐτό: ἡ σημασία τοῦ βαπτίσματος θεμελώνεται εἰς τὴν πρὸς Ῥωμαίους ἐπιστολὴν 6:1-7 «Τὶ οὖν ἐροῦμεν; Ἐπιμενοῦμεν τῇ ἁμαρτίᾳ ἵνα χάρις πλεονάση; Μὴ γένοιτο οἵτινες ἀπεθάνομεν τὴν ἁμαρτία πῶς ἒτι ζήσομεν ἐν αὐτῇ; Ἢ ἀγνοεῖται ὅτι ὅσοι ἐβαπτίσθημεν Χριστὸν Ἰησοῦν εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ ἐβαπτίσθημεν; Συνετάφημεν οὖν αὐτῶ διὰ τοῦ βαπτίσματος εἰς τὸν θάνατον, ἵνα ὥσπερ ἠγέρθη Χριστὸς ἐκ νεκρῶν διὰ τῆς δόξης τοῦ πατρός, οὕτω καὶ ἡμεῖς ἐν καινότητι ζωῆς περιπατήσωμεν εἶ γὰρ σύμφυτοι γεγόναμεν τῷ ὁμοιώματι τοῦ θανάτου αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀναστάσεως ἐσόμεθα, τοῦτο γινώσκοντες, ὅτι ὁ παλαιὸς ἡμῶν ἄνθρωπος συνεσταυρώθη ἵνα καταργηθεῖ τὸ σῶμα τῆς ἁμαρτίας, τοῦ μηκέτι δουλεύειν ἡμᾶς τῇ ἁμαρτίᾳ».

Τὸ βάπτισμα λοιπόν, εἶναι μία μαρτυρία τοῦ θανάτου μας εἰς ἁμαρτίαν, τοῦ διαχωρισμοῦ μας ἀπὸ τὴν κυριαρχία του καὶ τῆς ὑποσχέσεως μας νὰ ζήσωμεν μία νέα ζωὴ διὰ μέσου τῆς πίστεως μας – ἕνωσιν μετὰ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Κανείς ποτέ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ διαπράξει τὸ λάθος χρησιμοποιώντας τὸ βάπτισμα σὰν βάσιμη ἐλπίδα σωτηρίας του. Εἴτε βαπτίζετε διὰ ῥαντίσματος, ῥαγδαίας ἐγχύσεως ἢ ἐμβυθίσεως ἢ καὶ διὰ τῶν τριῶν, ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ μὴν ἔχει ἀκόμη σωθῇ. Ὁ μόνος δρόμος (τρόπος) νὰ λάβῃ συγχώρησιν, τῶν ἁμαρτιῶν του καὶ τὸ δῶρον τῆς αἰωνίου ζωῆς εἶναι διὰ μέσου τῆς προσωπικῆς ἀποδοχῆς τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ ὡς Κυρίου καὶ Σωτῆρος του.