Κηφηνεῖον `Ἡ ὡραία Ἑλλάς` - Σαράντος Καργάκοςα
Κηφηνεον ` ραία λλάς`
 

 
τοῦ Σαράντου Καργάκου
ἱστορικὸς-συγγραφέας
 
Ἀκούω ὅτι τὸ μεγαλύτερο σήμερα πρόβλημα τῶν νέων μας εἲναι ἡ ἀνεργία. Διαφωνῶ. Ἔδω καὶ τριάντα χρόνια εἲναι ἡ ... ἐργασία. Ὁ νέος δὲ φοβάται τὴν ἀναδουλία, φοβάται τῇ δουλείᾳ. Μία οἰκογενειακὴ ἀντιλήψη, ὅτι δούλεια εἲναι ὅ,τι δεν λερώνει, ἐπεκτάθηκε καὶ στο νεοσουσουδιστικὸ σχολεῖο μὲ εὐθύνη τῶν κομμάτων, ποὺ για λόγους ψηφοθηρίας ἁπεδύθησαν σὲ μία χυδαία πολιτικὴ παιδοκολακείας, ἡ ὁποία μετὰ τῇ δικτατορίᾳ ἐξέθρεψε καὶ διαμόρφωσε δύο γενιὲς «κουλοχέρηδων», παιδιῶν δηλαδή που δεν μποροὺν να χρησιμοποιήσουν τὰ χέρια τοὺς -πέρα ἀπὸ τῇ μούντζα- για καμμιᾷ ἐργασίᾳ ἀπὸ αὐτές που ὀνομάζονται χειρωνακτικές, ἐπειδὴ -τάχα- εἲναι ταπεινωτικές. Κι ἂς βρίσκεται μέσα στῇ λέξη «χειρῶναξ», σὰν δεύτερο συνθετικὸ τὸ «ἄναξ» που κάνει τὸν δουλευτῇ, τὸν ἄνακτα χειρῶν, βασιλιὰ στο χῶρο τοῦ, βασιλιὰ στο σπιτικὸ τοῦ, νοικοκύρη δηλαδή, λέξῃ ἄλλοτε ἱερή που ποδοπατήθηκε κι αὐτὴ μες στην ἀσυναρτησία μιᾶς πολιτικῆς που ἔδειχνε ἀριστερὰ καὶ πήγαινε δεξιὰ καὶ τούμπαλιν. Γι` αὐτὸ τουμπάραμε...

Κάποτε, ἀκόμη κι ἀπὸ τὶς στῆλες τοῦ περιοδικοῦ αὐτοῦ, ποὺ δεν εἲναι πολιτικὸ μὲ τὴν εὐτελισμένη ἔννοια τοῦ ὀροῦ, ἔγραφά πως ἡ ἀνεργία στον τόπον μας εἲναι ἐπιλεκτική, ὅτι δουλειὲς ὑπάρχουν ἀλλὰ ὅτι δεν ὑπάρχουν χέρια να τὶς δουλέψουν. Κι ἔπρεπε να κατακλυσθεῖ ὁ τόπος ἀπὸ 1,5 ἑκατομμύριο λαθρομετανάστες, για να ἀποδειχθεῖ ὅτι στην Ἑλλάδα ὕπηρχε δούλεια πολλὴ ἀλλ` ὄχι διαθεση για δουλεία. Τὰ παιδιὰ -τὰ μεγάλα θύματα αὐτῆς τῆς ἱστορίας- εἴχαν γαλουχηθεῖ μὲ τῇ νοοτροπία τοῦ «White color workers». Ἔτσι σήμερα τὸ πιὸ φτηνὸ ἐργατικὸ καὶ ὑπαλληλικὸ δυναμικὸ εἲναι οἱ πτυχιούχοι, ποὺ ζητοῦν ἐργασία ἀκόμη καὶ στον ΟΤΕ ὡς ἔκτακτοι τηλεφωνητές, προσκομίζοντας στα πιστοποιητικὰ προσόντων ἀκόμη καὶ διδακτορικά! Γέμισε ὁ τόπος πανεπιστήμια, σχολὲς ἐπὶ σχολῶν, ἐπιστημονικοὺς κλάδους ἀορίστους, ὀμιχλώδεις καὶ ἀσαφεῖς, ἀπροσδιορίστου ἀποστολῆς καὶ χρησιμότητας. Πτυχία-φτερὰ στον ἄνεμο σὰν τὶς ἐλπίδες τῶν γονιών, ποὺ πιστεύουν ὅτι τὰ παιδιὰ καὶ μόνον μὲ τὰ «ντοκτορὰ» θὰ βρουν δουλειά. Ἔτσι παράγονται ἐπιστήμονές που εἲναι δεκαθλητὲς τοῦ τίποτα, ἱκανοὶ μόνον για τὸ δημόσιο ἢ για ὑπάλληλοι καποίας πολυεθνικῆς.
 
Παρ` ὅλο που γέμισε ἡ χώρα μας τεχνικὲς σχολές (τι ΤΕΛ, τὶ ΤΕΙ, τὶ ΙΕΚ!) οἱ πιὸ ἄτεχνοι νέοι εἶναι οἱ νέοι τῆς Ἑλλάδος. Παίρνουν πτυχίο τεχνικῆς σχολῆς καὶ δεν ἔχουν πιάσει κατσαβίδι οἱ πιὸ πολλοί. Δεν ξεροῦν να διορθώσουν μία βλάβη στο αὐτοκίνητο τούς, στο ῥαδιοφωνο ἢ στο τηλεφωνὸ τούς. Εἲναι ἄχεροι, οὐσιαστικὰ χωρὶς χέρια. Τώρα μὲ τὰ ἠλεκτρονικὰ ξεχασαν να γράφουν, ξεχασαν να διαβάζουν, ἐκτὸς φυσικὰ ἀπὸ «μηνύματα» τοῦ ἀφόρητου «κινητοῦ» τούς.
 
Τούτη ἡ παιδεία, ποὺ ὄχι μόνο παιδεία δεν εἲναι ἀλλ` οὔτε κἀν ἐκπαίδευση, ἀφοῦ δεν καλλιεργεῖ καμμιὰ δεξιότητα, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ῥᾳθυμία, τὴν ἀναβλητικότητα καὶ τὸ φόβο τῆς δουλείας, ὄχι μόνο δεν καλλιεργεῖ τὸν νέο ἐσωτερικὰ ἀλλὰ τὸν πετρώνει δημιουργικὰ σὰν τὰ παιδιὰ τῆς Νιόβης. Τὰ κάνει ἄχρηστα τὰ παιδιὰ για παραγωγικὴ ἐργασία, γιατὶ ὁ θεσμὸς τῆς παπαγαλίας καὶ ἡ νοοτροπία τῆς ἥσσονος προσπαθείας, μὲ τὸ πρόσχημα να μὴν τὰ κουράσομε, τοὺς ἀφαιρεῖ τὴν αὐτενέργεια, τὴν πρωτοβουλία, τῇ φαντασίᾳ καὶ τὴν πρωτοτυπία. Τὸ σχολεῖο, ἀντὶ να μαθαίνει τὰ παιδιά πως να μαθαίνουν, τὰ νεκρώνει πνευματικά. Δεν τὰ μαθαίνει πως να σκέπτονται ἀλλὰ μὲ τὶ να σκέπτονται. Ἔτσι τὰ κάνει πτυχιούχους βλᾶκες. Βάζει ὅρια στον ὁρίζοντα τῆς σκέψης καὶ τῶν ἐνδιαφερόντων. Τὰ χαμηλοποιεῖ. Τὰ κάνει να βλέπουν σὰν τὰ σκαθάρια κοντά, κι ὄχι να θρώσκουν ἄνω, να ἔχουν ἔφεση για κάτι πιὸ πέρα, πιὸ τρανὸ καὶ πιὸ μεγάλο.
 
Τὸ ἔμβλημα πιὰ τοῦ ἑλληνικοῦ σχολείου δεν εἲναι ἡ γλαῦξ, εἲναι ὁ παπαγάλος, ὁ μαθητὴς-βλάξ που καταπίνει σελίδες σὰν χάπια καί που θεωρεῖ ὡς σωστὸ ὅ,τι γράφει τὸ σχολικό. Καὶ τὸ λεγόμενο «σχολικὸ» εἲναι συνήθως αἰσχρὸ καὶ ὡς λόγος καὶ ὡς περιεχόμενο.
 
Καὶ τολμῶ να λέγω αἰσχρό, διότι πρωτίστως τὸ «Ἀναγνωστικό» που πρέπει να εἲναι εὐαγγέλιο πνευματικὸ εἰδικὰ στο Δημοτικό, ἀντὶ να καλλιεργεῖ τὴν ἀγάπη για τῇ δουλείᾳ, καλλιεργεῖ τὴν ἀπέχθεια. Ποῦ πιά, ὅπως παλιά, ὁ ἐρωτᾷς για τὴν ἀγροτική, τῇ βουκολικῇ καὶ τῇ θαλασσινῇ ζωῇ; Ὁ ναύτης δεν εἲναι προτυπο ζωῆς. Προτυπο ζωῆς εἲναι ὁ «χαρτογιακάς». Ὄσο κι ἂν ἦσαν κάπως ῥομαντικὰ τὰ παλιὰ «Ἀναγνωστικά», καλλιεργούσαν τὸν ἐρώτᾳ για τῇ δουλείᾳ. Ἀκούω πως δεν πάει καλὰ ἡ οἰκονομία. Μὰ πῶς να πάει, ὅταν μὲ τῇ ναυτιλίᾳ ποῦ προσφέρει τὸ 5,6% τοῦ ΑΕΠ ἀσχολείται μόνο τὸ 1% τῶν Ἑλλήνων; (Μὲ τὸν ἀγροτικὸ τομέα που προσφέρει τὸ 6,6% τοῦ ΑΕΠ ἀσχολείται τὸ 14,5% τοῦ πληθυσμοῦ). Διερωτώμαι, τὶ εἴδους ναυτικὸς λαὸς εἴμαστε, ὅταν ἀποστρεφόμαστε τὴν θάλασσα καὶ στα ἑλληνικὰ καράβια κυριαρχοὺν Φιλιππινέζοι, Ἀλβανοὶ καὶ μελαψοὶ κάθε ἀποχρώσεως; Τὸ σχολεῖο καλλιεργεῖ τὸν ἐρώτᾳ για τὴν τεμπελιά, ὄχι για δουλεία. Τὰ πανεπιστήμια καὶ οἱ ποικιλώνυμες σχολὲς ἐπαυξάνουν τὸν ἐρώτᾳ αὐτό. Πράγματά που μποροὺν να διδαχθοὺν ἐντὸς ἑξαμήνου -καὶ μάλιστα σὲ σεμιναριακοὺ τύπου μαθήματα- ἀπαιτοῦν τετραετία! Βγαίνουν τὰ παιδιὰ ἀπὸ τὶς σχολὲς καὶ δικαίως ζητοῦν ἐργασία μὲ βάσῃ τὰ «προσόντα» τούς, ἀλλὰ τέτοιες ἐργασίες που ζητοῦν τέτοια προσόντα δεν ὑπάρχουν. Ἂν δεν ἀπατῶμαι, ὑπάρχουν δύο σχολὲς θεατρολογίας -πέρα ἀπὸ τὶς ἰδιωτικὲς θεατρικὲς σχολές- που προσφέρουν ἄνω τῶν 300 πτυχίων τὸ ἔτος. Ποῦ θὰ βρουν δουλεία τὰ παιδιὰ αὐτά;
 
Ἂν ὅμως τὸ σχολεῖο ἀπὸ τὸ Δημοτικὸ καλλιεργοῦσε τὴν τόλμη, τὴν αὐτενέργεια, βράβευε τὴν πρωτοβουλία, τὴν ἀναλήψη εὐθυνῶν, τὴν ἀγάπη για τὴν ὁποιαδήποτε δουλεία ἀκόμη καὶ τοῦ πλανοδίου γάλατα, θὰ εἴχαμε κάνει τὴν Ἑλλάδα Ἐλδοράδο, ὅπως ἔγινε Ἐλδοράδο για τοὺς ἐργατικοὺς Ἀλβανούς, Βουλγάρους, Πολωνούς, Γεωργιανούς, Αἰγυπτίους ἁλιεῖς, Πακιστανοὺς καὶ Οὐκρανούς.
 
Σήμερα αὐτοὶ εἲναι ἡ ἐργατικὴ κι αὔριο ἡ ἐπιχειρηματικὴ τάξῃ τῆς Ἑλλάδος. Κι οἱ Ἕλληνες, ἀφήνοντας τὴν πατρῷα γῆ στα χέρια τῶν Ἀλβανών που τὴν δουλεύουν, τὴν πατρῷα θάλασσα στα χέρια τῶν Αἰγυπτίων που τὴν ψαρεύουν, θὰ μεταβληθοὺν σὲ νομάδες τῆς Εὐρώπης ἢ τῶν ΗΠΑ ἢ θὰ τρέχουν για δουλεία στην Ἀλβανία που ξεπερνὰ σὲ νομίμη καὶ παρανομῇ ἐπιχειρηματικὴ δραστηριότητα ὄλες τις χῶρες τῆς Βαλκανικῆς. Γέμισαν τὰ Τίρανα οὐρανοξύστες, κτήρια γιγάντια, κακογουστα μέν, σύγχρονα δέ. Περίπου 100 ἰδιωτικὰ σχολεῖα λειτουργοῦν στην πρωτεύουσα τῆς χώρας τῶν ἀετῶν.
Ἐμεὶς ἀφήσαμε ἀδιαπαιδαγώγητη τὴν ἐργατικὴ καὶ τὴν ἀγροτικὴ τάξῃ. Στην πρώτη περάσαμε σὰν ἰδεολογία-θεολογία τὸ σύνθημα «Νόμος εἲναι τὸ δίκιο τοῦ ἐργάτῃ» καὶ ὑποχρεώσαμε πλῆθος ἐπιχειρήσεις να κλείσουν ἢ να μεταφερθοὺν ἄλλου. Μετὰ διαφθείραμε τοὺς ἀγρότες μὲ παροχὲς χωρὶς ὑποχρεώσεις καὶ τοὺς δημιουργήσαμε νοοτροπία μαχαραγιά. Γέμισε ἡ ἐπαρχία μὲ «Κέντρα Πολιτισμοῦ», ὅπου «μπαγιαντέρες» κάθε λογὴς καὶ φυλῆς ἀναβὰν ποῦρο μὲ φωτιὰ πεντοχιλιαρου! Τὸ μπουκάλι μὲ τὸ οὐΐσκυ βαπτίστηκε ... ἀγροτικό! Τώρα, ὅμως, ποὺ ἔρχονται τὰ «ἐξ ἐσπερίας νέφη» χτυπάμε τὸ κεφάλι μας. Καί που να φθάσουν τὰ «ἐξ Ἀνατολῆς» σὰν εἰσέλθει ἡ Τουρκία στην Εὐρωπαϊκὴ Ἔνωση! Θὰ γίνει ἡ Ἑλλὰς vallis flentium (=κοιλὰς κλαυθμώνων) καὶ θὰ κινεῖται quasi osculaturium inter flentium et dolorum (=σὰν ἐκκρεμὲς μεταξὺ θλίψεως καὶ ὀδύνης).
 
Δεν εἶμαι ὑπὲρ μιᾶς παιδείας που θὰ ὑποτάσσεται στην οἰκονομία. Θεωρῶ ὀλέθριο να χαράσσεται μία ἐκπαιδευτικὴ πολιτικὴ μὲ κριτήρια οἰκονομικῆς ἀναγκαιότητας. Θεωρῶ ὀλέθρια ὅμως καὶ τὴν παιδεία που ἐθίζει τὰ παιδιὰ στην ὀκνηρία, ποὺ τὰ κουράζει μὲ τὴν παπαγαλία καὶ τὸ βάρος ἀχρήστων μαθημάτων. Τὸ μεγαλύτερο κεφάλαιο τῆς χώρας εἲναι τὰ κεφάλια τῶν παιδιῶν τῆς. Τούτη ἡ παιδεία ἀποκεφαλίζει τὰ παιδιά. Τὰ κάνει ἱκανὰ να μὴν κανοῦν τίποτε. Οὔτε να βλαστημήσουν. Ἀκόμη καὶ ἡ αἰσχρολογία τοὺς περιορίζεται στῇ λέξη που τὰ κάνει συνονόματα. Ἂν τοὺς πεις βρισιὰ τῆς περασμένης 20ετίας θὰ νομίσουν ὅτι μιλὰς ἀρχαία Ἑλληνικά!
 
Εἲναι θλιβερὴ ἡ εἰκόνα που παρουσιάζει σήμερα, παρουσίαζε χθὲς καὶ θὰ παρουσιάζει κι αὔριο ἡ ἑλληνικὴ κοινωνία: να ὑπάρχουν ἄνθρωποι ἄνω τῶν 65 ἐτῶν, ἄνω τῶν 70 ἐτῶν, ποῦ, ἐνῶ ἔχουν συνταξιοδοτηθεῖ, ἐργάζονται νυχθήμερον, για να συντηροῦν τὰ παιδιὰ τοὺς μέχρι να τελειώσουν τις ἀτελείωτες σπουδὲς τούς, τὰ παιδιὰ ποῦ λιώνουν τὰ νιάτα τοὺς στα «κηφηνεία», ποῦ πάνε σπίτι τοὺς να κοιμηθοὺν τὴν ὥρα ποῦ οἱ Ἀλβανοὶ πάνε για δουλεία, θά μου πεῖτε, τὶ δουλεία; Ὁποιαδήποτε δουλεία, ἀρκεῖ να εἲναι τίμια. Ὅταν μικροὶ -ἀκόμη στο Δημοτικὸ- μαθαίναμε ἀπέξω τὸν Τυρταῖο (ποῖος τολμᾷ σήμερα να διδάξει Τυρταῖο;) δεν τὸν μαθαίναμε για να γίνουμε πολεμοχαρεῖς ἀλλὰ για να νοιώθουμε ντροπή, ὅταν στην μάχῃ τῆς ζωῆς, στην πρώτη γραμμὴ εἲναι οἱ παλαιοτεροι, οἱ «γεραιοὶ» καὶ οἱ νέοι κρύβονται πίσω ἀπὸ τῇ σκιᾷ τούς. «Αἰσχρὸν γὰρ δὴ τοῦτο... κεὶσθαι πρόσθε νέων ἄνδρα παλαιοτερον».
 
Σήμερα, βέβαια, οἱ χειρωνακτικὲς ἐργασίες ἐλέγχονται σχεδὸν κατ` ἀποκλειστικότητα ἀπὸ ξένους. Στις οἰκοδομὲς μιλοὺν ἀλβανικά, στα χωράφια πακιστανικά. Σὲ λίγο οἱ χειρωνακτικὲς ἐπιχειρήσεις θὰ περάσουν στα χέρια τῶν Κινέζων που κατασκευάζουν ἤδη τὸ μεγαλύτερο μέρος τῶν τουριστικὼν εἰδῶν που θυμίζουν... Ἑλλάδα. Ἀκόμη καὶ τὶς σημαῖες μας στην Κίνα τις φτιάχνουν! Κι ἐμείς; Ἐμείς, ὅπως πάντα, φτιάχνουμε τὰ τρία κακὰ τῆς μοίρας μας. «Φτιάχνουμε» τῇ ζωῇ μας στην τηλοψία, ποὺ δινεῖ τὰ μοντέρνα προτυπα ὀκνηρίας στῇ νεολαία, ποθοῦμε μία χρυσίζουσα ζωὴ σὰν αὐτήν που προσφέρει τὸ «γυαλί», ἀγοράζουμε πολυτελῆ αὐτοκινητὰ μὲ δόσεις, κάνουμε διακοπὲς μὲ «διακοποδάνεια», ἐορτάζουμε μὲ «ἐορτοδάνεια» καὶ πεθαίνουμε μὲ «πεθανοδάνεια». Ἔλεγε ὁ Φωκίων, ποὺ πλήρωσε τέσσερεις δραχμὲς τῇ δεύτερη δόση τοῦ κωνείου που χρειαζόταν για να «ἀπέλθει», πὼς στην Ἀθῆνα δεν μπορεῖ οὔτε δωρεὰν να πεθάνει κανείς. Ἔπρεπε να ζοῦσε τώρα...
 
Λυπάμαι που θὰ τό πω, ἀλλὰ πρέπει να τό πω: τὸ σχολεῖο, οἱ σχολὲς καὶ τὰ ΜΜΕ σακάτεψαν καὶ σακατεύουν τῇ νεολαίᾳ, γιατὶ μιλοὺν συνεχῶς για τὰ δικαιώματα τῆς -δικαιώματα στην τεμπελιὰ- καί ποτε για ὑποχρεώσεις, ποτὲ για χρέος, ποτὲ για καθῆκον. Τὸ καθῆκον ἔγινε ἄγνωστη λέξῃ.
(*) Ἀπὸ τὸ περιοδικὸ «ΕΥΘΥΝΗ», τεῦχος 395, Νοέμβριος 2004, σσ.548-550
Σημείωση (Πηγή: `ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΗ` τ. 45)
 
 

 
 
 
Δεῖτε καί ἐσεῖς τήν γνώμη σᾶς ἐδῶ. Χρησιμοποιῆστε τή φόρμα ἐπικοινωνίας τῆς ἰστοσελίδας μας καί ἀποστείλατε τό ἄρθρο σας, τό ὁποῖο ἐμεῖς θά ἀναλάβουμε νά τό δημοσιεύσουμε σέ αὐτήν.